Gdzie nie wolno zbierać grzybów
Krótko: w parkach narodowych i rezerwatach przyrody nie wolno. W lasach państwowych wolno, o ile nie ma czasowego zakazu wstępu. A w otulinie parku — wbrew temu, co często się słyszy — wolno.
Zakaz: parki narodowe i rezerwaty
Podstawą jest art. 15 ust. 1 pkt 12 ustawy o ochronie przyrody: w parkach narodowych i rezerwatach zabroniony jest zbiór dziko występujących roślin i grzybów poza miejscami wyznaczonymi przez dyrektora parku albo regionalnego dyrektora ochrony środowiska. Wyznaczone miejsca istnieją i bywają otwierane sezonowo, ale trzeba je sprawdzić w konkretnym parku — nie ma jednej listy.
Otulina to nie park — i to jest najczęstsza pomyłka
Otulina jest, zgodnie z art. 5 pkt 14 ustawy, strefą ochronną graniczącą z formą ochrony przyrody — czyli leży poza nią. Zakazy z art. 15 jej nie obejmują. W praktyce otulina to najczęściej zwykły las gospodarczy Lasów Państwowych, w którym zbiór jest legalny.
To nie jest drobiazg. Otulin jest w Polsce 433 i zajmują 4888 km² — więcej niż powierzchnia wszystkich parków narodowych razem wziętych. Otuliny Biebrzy, Bieszczadów, Drawy i Roztocza to setki kilometrów kwadratowych dobrego lasu, który wiele osób omija niepotrzebnie.
Sami popełniliśmy tę pomyłkę. GDOŚ udostępnia otuliny w tej samej warstwie danych co parki, więc nasza pierwsza wersja liczyła je jako zakaz i wykluczała legalny las. Poprawka zmieniła liczbę jednostek uznanych za wykluczone w ponad 90% powierzchni ze 178 na 46.
Czasowe zakazy wstępu do lasu
Nadleśniczy może wprowadzić okresowy zakaz wstępu — przy wycince, zagrożeniu pożarowym, pracach łowieckich albo po wichurze. Takie zakazy są oznaczane tablicami przy drogach leśnych i nie ma ich w żadnym ogólnopolskim rejestrze, który dałoby się pobrać. Żadna aplikacja, nasza również, nie pokaże ich wszystkich. Oznaczenie w terenie jest nadrzędne.
Ile lasu to realnie wyłącza
Policzyliśmy to na naszym zestawieniu 23 298 jednostek leśnych w Polsce: 2826 dotyka obszaru chronionego, a 224 jest objętych zakazem na ponad 90% powierzchni. To około jednego procenta — czyli zakazy wyłączają realnie mniej lasu, niż sugeruje ich rozgłos, ale trafiają w miejsca często najbardziej znane.
W rankingu każda jednostka ma policzony udział powierzchni objętej zakazem, a te powyżej dziesięciu procent są na mapie czerwone. Jak to liczymy →
To nie jest porada prawna. Stan prawny sprawdziliśmy w sierpniu 2026 i opieramy go na danych Generalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska. Granice w terenie bywają oznaczone inaczej niż na mapie, a zakazy czasowe zmieniają się z dnia na dzień — decyduje tablica przy wejściu do lasu.